Newsflash
Zin om te dansen?? Kom naar de zomerworkshop van onze Hawaiiaanse Hulaleraar in Amsterdam! (zie agenda en hulaworkshop)
 
Main Menu
Home
LOMILOMI
FLYING DANCE
POHAKU LOMI
HO'OPONOPONO
TRAININGEN
Sessies
Hula Workshop
Over Malamalomi
AGENDA
Artikelen
Links
Artikelen

 

(Dit artikel werd gepubliceerd in Spiegelbeeld, mei 2005)
NAVIGEREN OP DE STERREN
Lomilomi: Hawaiiaans transformatieritueel

Door: Karin van Herwijnen

In het midden van de Stille Oceaan, op meer dan 3000 kilometer van het dichtsbijzinde vasteland, ligt Hawai,
een eilandengroep die bij menig westerling paradijselijke clichebeelden op het netvlies tovert. Wat maar weining mensen weten, is dat Hawai een rijke spirituele traditie kent, met een aantal uitzonderlijke healing arts die stukje bij beetje bekend raken in onze westerse samenleving. Een van die helende kunsten is de lomilomi massage, een ruim twee uur durend massageritueel dat in Duitsland booming business is, maar in Nederland nog nauwelijks bekend. Wat maakt lomilomi nou zo speciaal? Een bericht.

Vijf grote en wat kleine vulkanische eilanden in een eindeloze oceaan, dat is Hawai. Nog steeds zij er vulkanen actief en ontstaat nieuw land op de plek waar roodgloeiende lava in zee stort en stolt. De vulkaangodin Pele, met haar vernietigende en scheppende kracht, is er haast tastbaar aanwezig. Hawai, met haar tot vierduizend meter uit de zee oprijzende vulkanen, haar overvloedige subtropische natuur, haar walvissen die in november hun jongen baren, en haar reuzenschildpadden, dolfijnen en haaien die er een thuis vinden, dat is het land waar lomilomi eeuwen geleden haar voedingsbodem vond.

Liefde voor het land
De eilanders hadden van oudsher een sterke band met de 'aina, het land. Het land is belangrijk omdat het de botten en daarmee de kennis en vibratie van de voorouders in zich draagt. Maar het land is ook van wezenlijk belang omdat ze voor alles zorgt wat de eilanders nodig hebben. Een Hawaiiaanse gids beschreef zijn liefde voor het land zo: "The 'aina is where we go to to get grounded. That's what we base our aloha aina on. We manifest ourselves into everything that is physical and that's how we get back in tune with the spiritual. Humans are the only ones not in tune with it. Where I am standing and where you are standing is our closest spiritual world."

Navigeren over het lichaam
Voor de Hawaianen is er geen scheiding tussen de spirituele en de fysieke wereld. Elke fysieke manifestatie - de bomen, de planten, het lichaam - is een manifestatie van spirit. Dat maakte hen meesters in het observeren van de natuur, en vervolgens tot uitmuntende zeevaarders. De Hawaianen waren in staat om zonder kaart en kompas duizenden kilometers in hun kano's af te leggen, en hun doel te bereiken. Ze navigeerden op de sterren en de maan, op de golven, de wind en de vliegbewegingen van de vogels. Lomilomi is als navigeren: zoals de navigator zijn kano over over de watermassa stuurt, geleid door de sterren, de maan, de golven en de wind, zo navigeert de lomipractitioner haar handen en armen over het lichaam van de client, geleid door diens golven, wind en innerlijke sterren. Lomi draagt de liefde voor het land de de oceaan in zich: de passie van vuurgodin Pele, de repeterende golfslag van de oceaan, de zwiepende takken van de palmbomen. Bij lomi gaat niet niet zozeer om het uitoefenen van een bepaalde tecehniek. Het gaat om het benaderen van het lichaam als een manifestatie van iemands ziel. En het gaat om aloha: het delen van je adem, je levensenergie met een ander.

Transformatieritueel
Lomi is meer dan een massage zoals we die in het westen kennen. Oorspronkelijk was het een transformatieritueel, uitgevoerd met life muziek en chanters. Mannen en vrouwen, maar ook jongens en meisjes die zich in een overgangsfase in hun leven bevonden, ondergingen sessies die soms tot tien dagen konden duren. Deze sessies werden gegeven door meerdere kahuna's - meesters, experts - met als doel datgene wat de desbetreffende persoon niet meer nodig heeft, los te laten zodat deze zonder ballast zijn of haar nieuwe taak in het leven tegemoet kon treden. Zo werden jongens en meisjes behandeld die op het punt stonden volwassen te worden, of kreeg iemand een lomisessie als voorbereiding op de belangrijke taak die diegene in de gemeenschap zou gaan vervullen. Het was een intense, meestal once-in-a-lifetime ervaring waar een hele groep mensen bij betrokken was.

Verbinden met spirit
Hawaianen beschouwen het lichaam als een direct medium voor persoonlijke transformatie. Zij waren ervan overtuigd dat we spirituele wezens in een lichaam zijn en schonken deze tempel van de ziel dan ook alle liefde en respect die het nodig had. De kahuna's werkten vanuit het weten dat in elke cel van ons lichaam alle kennis van het universum ligt opgeslagen. Ze wisten ook dat door het lichaam te behandelen het mogelijk is voorbij te gaan aan de beperkende gedachten en overtuigingen van onze denkende geest, en de persoon op de tafel weer in contact te brengen met wie hij in wezen is: 'uhane, spiritgreatness. Lomi is een manier om je opnieuw te verbinden met spirit, met de adem van het leven, met het licht en de oneindigheid van je ziel.

Willingness to love
Tien dagen durende sessies kennen we in deze tijd niet meer. Wel hebben de sessies nog steeds een ritueel karakter en een transformerende kracht. Klanten wordt aan het begin van een sessie naar een hartenwens gevraagd. Het kan zijn dat iemand meer liefde in zijn leven wil toelaten, meer in zijn of haar lkracht wil komen zachtheid in zichzelf wil leren ervaren of gewoonweg wil ontspannen. En die intentie gaat zijn werk doen, tijdens en vaak ook na de sessie. Belangrijk is dat degene die de sessie geeft haar werk doet met een open geest (mana'o), een ruim en vrijgevig hart (pu'uwai), een krachtige adem (ha) en een flinke dosis mana (kracht, energie). En van essentieel belangrijk tijdens een sessie is het aanwezig zijn met aloha. Niets doet zo aan Hawai denken als dit woord. Vaak gebruikt als dagelijkse groet, draagt het veel in zich wat Hawai en haar mensen zo bijzonder maakt: "The spirit of aloha is a way of life and well-being embraced by native Hawaiians for hundreds of years...it is an inner knowledge...to be loving and genuine in all interactions with people and nature, for all life is connected. It is how you say hello, it is ahring of food, caring for strangers, a nod of the head, understanding one another, a smile, kindness, honesty, touch, empathy in times of grief and a free willingness to love, as naturally as children love...as naturally as mother nature loves the earth." In die spirit of aloha treedt de masseur haar client op de massagetafel tegemoet. Een houding van onvoorwaardelijke liefde, acceptatie, respect en erkenning dat dit lichaam bewoond wordt door 'uhane (spiritgreatness).

Vrijheid en licht
Een lomisessie duurt ruim twee uur en kan door een of meerdere masseurs gegeven worden. Kenmerkend voor lomi zijn - naast het gebruik van Hawaiaanse muziek en warme olie - de vele lange vloeiende, ritmische strokes over het hele lichaam. Uitgevoerd met het zachte deel van de onderarmen brengen de bewegingen een constate flow teweeg die de client in staat stelt zijn actieve geest tot rust te brengen.Een lomisessie kan een liefdevolle en voedende eenmalige ervaring zijn. Ook een serie lomisessies kan zinvol zijn, bijvoorbeeld wanneer je aan een bepaald thema in je leven werkt en daar ondersteuning bij wilt. Want lomi werkt fysiek - het ontspant de spieren, stimuleert de bloedsomloop en energiestroom in het lichaam, activeert het lymfesysteem - en het werkt op mentaal, emotioneel en spiritueel niveau. Beperkende geloofsovertuigingen kunnen worden losgelaten, je kunt je een gaan voelen met al wat er is, je kunt je oorspronkelijke vrijheid en licht weer gaan voelen.

Prayer in motion
Lomilomi werd eeuwenlang binnen families van generatie op generatie doorgegeven. Daarbij had iedere familie en ieder eiland zijn eigen stijl. Pas sindsruim dertig jaar wordt lomi ook aan westerlingen onderwezen. Kahu Abraham van Kauai'i en Auntie Margaret Machado van Big Island waren de eerste kahunas die besloten om hun kennis en wijsheid over de lomi ook te delen met blanke westerlingen. De Hawaianen hadden goede redenen om hun culturele erfgoed verborgen te willen houden voor de blanken (haoles). Zoals gebeurde met zoveel inheemse culturen, is veel van de Hawaiiaanse cultuur en traditie verloren gegaan nadat het in contact kwamen met de westerse (christelijke) cultuur. Aan het eind van de negentiende eeuw verbood de toenmalige regering het spreken en leren van de Hawaiaanse taal, het uitvoeren van de Hula (sacred dance), het uitoefenen van de helende kunsten zoals la'au lapa'au (kruidengeneekunde). Ook de fameuze kahuna's - the keepers of all knowledge in old Hawai - mochten hun (genezende) werk niet meer doen. Pas in de jaren zeventig van de vorige eeuw veranderde de wet en stond het de Hawaianen vrij om hun oorspronkelijke traditie te volgen. Dit leidde tot een ware revival van de Hawaiaanse cultuur. Professioneel bodyworker Amira Segal woonde jarenlang op de eilanden en geeft sinds ruim tien jaar les in deze bijzondere vorm van bodywork. Segal: "Lomi is a universal way to a better understanding of ones life and reach to full potential. This way of life helps us to remember that we are one with all. Lomi is a prayer in motion."

 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

(Dit artikel werd gepubliceerd in ParaVisie, augustus 2003)
TRANSFORMERENDE GOLVEN
Hawaiiaanse massage spoelt je schoon

Door: Christaan Wacannoo

De Hawaiiaanse lomilomi massage werd duizenden jaren gelden door kahunas ontwikkeld. Het is een weldaad voor lichaam en geest. Ook zorgt de massage ervoor dat je in contact komt met herinneringen, gedachtepatronen en wijsheid die opgeslagen liggen in je lichaamscellen. Daarnaast heeft de massage een transformerende kracht: patronen die jou niet meer ondersteunen laat je ermee los. Karin van Herwijnen geeft deze bijzondere vorm van bodywork."Tijdens de massage begroet ik de persoon met Aloha 'Uhane, dat zoveel betekent als ik groet de spirituele grootheid in jou."

"De mensen in Hawaii hadden geen woord voor het begrip ziekte. Wanneer iemand niet in orde was, of zich niet lekker voelde betekende dat voor hen dat die persoon niet in balans is met the breath of life.(...) Dit heeft heel direct te maken met de Hawaiiaanse massage. Want waar wij mee bezig zijn in dit werk is mensen terug in contact brengen met de adem van het leven."

Adem en Aloha
Karin van Herwijnen kan niet vaak genoeg benadrukken dat in de Hawaiiaanse cultuur en (spirituele) geneeswijzen de adem heel belangrijk is. Wanneer mensen bijvoorbeeld gaan bidden, worden voorafgaand aan het gebed heel simpele en krachtige ademhalingsoefeningen gedaan. Er wordt immers vanuit gegaan dat op het moment dat je in contact bent met je adem, de wensen die je hebt en de gebeden die je uitspreekt, veel meer kracht krijgen.
Naast adem is het begrip Aloha heel belangrijk binnen de Hawaiiaanse traditie. "Dit begrip dat veel mensen vaag kennen kom je constant tegen op de eilanden", vertelt Karin. "Het dekt veel maar als je het simpel wilt uitleggen betekent het onvoorwaardelijke liefde, volledige acceptatie, omarming. Aloha betekent ook het delen van je levensenergie met een ander. De aloha spirit is essentieel in de Hawaiiaanse cultuur."
Onvoorwaardelijke liefde en het delen van je levensenergie met een ander zijn dus van groot belang voor de Hawaiianen. Is dit ook terug te zien in de massage? Karin: "In de Hawaiiaanse massage gaat het primair om het omarmen van degene die op tafel ligt. Het is een omarming in liefde, in acceptatie zodat de ander wordt uitgenodigd zichzelf opnieuw te voelen en zich te verbinden met wie hij of zij in wezen is. Tijdens de massage begroet ik de persoon met Aloha 'Uhane. In feite begroet je hiermee de ziel van de ander."

Kahunas
De Hawaiiaanse massage is een heel oude vorm van bodywork ontwikkelt door kahunas - experts - met als inspiratiebron de natuur. "Sommige kahunas waren bezig met la'au lapa'au (geneeskunde op basis van kruiden) en andere vorm van heling" legt Karin uit, "andere waren meesters in de landbouw of in het vervaardigen van kanos. De kahunas hadden heel verschillende taken maar hadden ieder voor zich grote kennis en wijsheid op dat specifieke gebied. Hun wijsheid was een heel praktische maar ook esoterische wijsheid. De kahunas waren zeer geduldig en observeerden veel. Zo observeerden ze bijvoorbeeld de oceaan en haar golfbewegingen, en keken ze naar de wind en hoe deze de toppen van de bomen in beweging bracht. Of ze namen de vliegbewegingen van de vogels waar. Al dit soort bewegingen zie je terug in de Hawaiiaanse massage. Sommige mensen die een massage ondergaan krijgen het gevoel dat ze op de golven van de zee heen en weer bewogen worden.(..) We werken met lange, vloeiende ritmische bewegingen over het hele lichaam. En we werken veel met het zachte gedeelte van de onderarmen. We masseren ook wel met onze handen maar voornamelijk als een verlengstuk van onze onderarmen."

Herinneringen
Het masseren met de onderarmen heeft een speciale reden: andere, verborgen bewustzijnslagen komen hiermee naar boven. Je raakt niet alleen spanningen in het lichaam en gifstoffen kwijt, maar je komt ook in aanraking met herinneringen. "We gaan ervan uit dat in iedere cel van je lichaam herinneringen, gedachtenpatronen en wijsheid liggen opgeslagen", vertelt Karin. "Ook collectieve patronen en herinneringen die gelden binnen een bepaalde cultuur vind je in je cellen. En de informatie van je voorouders - een verbinding die van groot belang is in de Hawaiiaanse cultuur - is vastgelegd in je cellen. Het met de onderarmen werken is een manier om die herinneringen los te maken, een manier om je opnieuw te verbinden met wat er in je lichaam ligt opgeslagen."
Ook maakt degene die masseert tijdens een sessie een aantal specifieke passen rondom de tafel. Karin: "Met name als we met de rug van iemand bezig zijn bewegen we op een bepaalde manier rondom de tafel, bedoeld om de ander te ondersteunen in het loslaten van gedachten en patronen die op dat moment niet meer ondersteunend zijn. In die zin heeft het werk een transformerende kracht. (...)"

Ritueel
De Hawaiiaanse massage werd in vroegere tijdens gebruikt als overgangsritueel. (...) Karin: "Zo'n massage kon plaatsvinden wanneer een jongen een man werd, of als een vrouw moeder ging worden. Je kunt ook denken aan het moment waarop iemand uit de gemeenschap op het punt stond een belangrijke taak te gaan vervullen. Dat leverde sessies op die soms wel tien dagen konden duren. Je werd dan een compleet ander persoon. Zo'n intensieve tijd kennen we nu niet meer maar ik doe nog wel eens sessies van drie tot vier uur."
(...) Mensen kunnen blijkbaar verschillende redenen hebben om een Hawaiiaanse massage te ondergaan. Je kunt er spanningen mee loslaten, gifstoffen uitscheiden, herinneringen opdoen en oude beperkende patronen en gedachten laten gaan. En aangezien lichaam en geest met elkaar verbonden zijn, werkt het op allerlei manieren door op je fysieke en geestelijke gezondheid.
Ook bewustwording speelt een belangrijke rol. "Ik werk vaak met de intentie van een klant", zegt Karin. "Een intentie kan datgene in iemands leven zijn dat hem of haar aan het hart gaat. Tijdens een sessie hangt deze intentie als een soort paraplu boven de tafel. Een van de (hawaiiaanse) wetmatigheden is dat je energie gaat waar je je aandacht op richt. Het formuleren van een heldere intentie is een manier om gericht ergens je aandacht op te richten. Het is overigens niet zo dat ik op basis van die intentie een behandelplan maak. Daarentegen is het zo dat ik - met mijn aandacht op die intentie - het lichaam van degene op tafel lees en volg wat het lichaam aangeeft. Daarmee choreografeert de persoon op de tafel de massage in feite zelf."